Phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 11 Khóa XIII .

Chủ trương này đã được thể hiện rõ trong Kết luận số 126-KL/TW ngày 14/02/2025 của Bộ Chính trị về một số nội dung, nhiệm vụ tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị năm 2025, nhấn mạnh việc rà soát, sắp xếp lại các đơn vị hành chính không còn phù hợp về quy mô diện tích, dân số, đảm bảo tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và cải thiện chất lượng dịch vụ công. Tại Hội nghị Trung ương 11 Khóa XIII, Trung ương đã thống nhất quyết định số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sáp nhập là 34, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương. Việc sáp nhập các tỉnh có sẽ đem lại những lợi ích to lớn cho đất nước, cụ thể là:

Thứ nhất, sáp nhập tỉnh sẽ giúp tinh gọn bộ máy, giảm chi ngân sách. Một trong những lợi ích rõ rệt nhất là tiết kiệm chi phí vận hành bộ máy nhà nước. Việc sáp nhập giúp giảm số lượng các cơ quan hành chính, tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh, từ đó tinh giản biên chế, giảm gánh nặng ngân sách cho Nhà nước. Theo Bộ Nội vụ, mỗi tỉnh sáp nhập thành công có thể tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng mỗi năm từ chi thường xuyên như lương, phụ cấp, chi phí trụ sở, phương tiện. Từ đó, có thêm nguồn lực để đầu tư phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng và phúc lợi xã hội. Đây là một bước cụ thể trong quá trình cải cách hành chính, hướng tới mô hình quản lý hiện đại, hiệu quả hơn, phù hợp với xu thế quốc tế. Điều này cũng phù hợp với mục tiêu của Nghị quyết số 18-NQ/TW về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Thứ hai, sáp nhập tỉnh sẽ tạo điều kiện cho việc nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành. Khi quy mô tỉnh được mở rộng, năng lực tổ chức và điều hành của bộ máy chính quyền địa phương cũng được nâng cao. Các quyết sách sẽ được hoạch định trên cơ sở tổng thể và dài hạn hơn, phù hợp với tiềm năng và lợi thế của vùng liên kết. Các đơn vị hành chính sau sáp nhập có điều kiện tổ chức lại hệ thống hạ tầng, dịch vụ công, tạo ra lợi thế về quy mô, tránh tình trạng chồng chéo trong chỉ đạo và điều phối.

Thứ ba, việc sáp nhập tỉnh sẽ thúc đẩy liên kết vùng và phát triển kinh tế. Một lợi ích lâu dài không thể bỏ qua là khả năng thúc đẩy liên kết vùng mạnh mẽ. Khi các địa phương có điểm tương đồng về vị trí địa lý, văn hóa và tiềm năng kinh tế được sáp nhập, sẽ hình thành các trung tâm kinh tế - hành chính quy mô lớn hơn, có khả năng thu hút đầu tư tốt hơn và phát triển bền vững hơn. Điều này phù hợp với chiến lược phát triển quốc gia theo hướng vùng hóa và đô thị hóa, giảm phân tán nguồn lực và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thứ tư, việc sáp nhập tỉnh sẽ hướng tới quản trị hiện đại và công bằng xã hội. Sáp nhập các tỉnh không chỉ là bài toán về tổ chức hành chính, mà còn là bước đệm để xây dựng nền quản trị hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, quản trị bằng chuyển đối số. Việc tổ chức lại hệ thống dịch vụ công sẽ theo hướng chuyên nghiệp hóa, tiện ích hơn, từ đó nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Nói chung việc sáp nhập các tỉnh giúp mang lại nhiều lợi ích tiềm năng cả về hành chính, kinh tế và văn hóa - xã hội chứ không phải chỉ để đáp ứng ba tiêu chí cơ học là quy mô dân số, diện tích, số đơn vị hành chính cấp huyện.

Để đảm bảo việc sáp nhập diễn ra thuận lợi cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, một lộ trình hợp lý và các giải pháp đồng bộ nhằm giảm thiểu những tác động tiêu cực có thể có. Điều quan trọng là phải đảm bảo sự đồng thuận từ người dân, cán bộ công chức và doanh nghiệp, tránh gây ra bất ổn trong quá trình chuyển đổi, đảm bảo công việc được liên tục, không gián đoạn. Từ đó, giúp phát huy tối đa lợi ích của việc tái cấu trúc hệ thống hành chính địa phương./.

Phạm Văn Phước

Khoa An ninh điều tra, Học viện ANND.